İstanbul'da işletmede olan bir altyapı hattının üzerindeki betonarme sanat yapısında, kapasite artırımı ve güzergâh revizyonu kapsamında kalın kesitli bir perde-tabliye bölümünün söküm ihtiyacı doğdu. Yapının hemen altından geçen hat aktif olarak çalıştığı ve çevresinde hassas altyapı bileşenleri bulunduğu için işveren tarafında en baştan net bir şart konmuştu: darbeli kırım ve titreşim üreten hiçbir yöntem kullanılmayacaktı. Hidrolik kırıcı, pnömatik tabanca ve benzeri ekipmanlar bu şart nedeniyle devre dışıydı. Kesitin kalınlığı klasik duvar kesme makinelerinin erişim sınırının da üzerinde olduğundan, sökümün tamamının elmas halatlı kesim yöntemiyle, yapının bloklar hâlinde bölünüp vinçle alınması şeklinde planlanması gerekiyordu.
Saha koşulları işi yöntem seçiminden sonra da zorlamaya devam etti. Çalışma alanı aktif bir altyapı koridorunun içindeydi; kesim ve kaldırma operasyonları yalnızca işletmecinin tanımladığı kısıtlı saat pencerelerinde yapılabiliyordu. Vinç için kurulum alanı dardı, ayak basma noktalarının altındaki mevcut hatlar nedeniyle vinç konumu ve destek plakaları zemin etüdüne göre önceden belirlendi. Sulu kesimden çıkan beton çamurunun hatta ve drenaj sistemine karışması kabul edilemezdi; bu nedenle kesim suyunun kapalı devrede toplanması ve vakumla çekilerek sahadan uzaklaştırılması operasyonun ayrılmaz parçası olarak kurgulandı. Elektrik ve su beslemesi de sahadaki mevcut sistemlere dokunulmadan, bağımsız hat üzerinden sağlandı.
Keşif aşamasında kesilecek kesit üzerinde donatı taraması yapıldı; perde ve tabliye birleşim bölgesinde çift sıra, sık aralıklı donatı ile yer yer profil ankrajları tespit edildi. Bu bilgi, halat sarfiyatı ve kesim hızı öngörüsü için doğrudan kullanıldı. Ardından söküm bölgesi, her biri vincin güvenli kaldırma kapasitesinin altında kalacak şekilde blok planına bölündü. Blok ağırlıkları beton yoğunluğu ve kesit ölçüleri üzerinden hesaplandı, kaldırma noktaları için her blokta karot delikleri tanımlandı. Kesim sırası, hiçbir bloğun askıda kalmadan ve komşu bloğa yük aktarmadan serbest kalacağı şekilde, kaldırma senaryosuyla birlikte adım adım yazıldı ve işletmeci tarafın onayına sunuldu.
Uygulamada önce halat güzergâhı için kılavuz karot delikleri açıldı; delikler ağırlıklı olarak 107-132 mm çap aralığında, blok köşelerinde kesişecek şekilde konumlandırıldı. Elmas halat bu deliklerden geçirilerek halatlı kesim makinesine bağlandı ve kesimler sulu sistemle yürütüldü. Kalınlığı bir metreye yaklaşan bölümlerde kesim hızı donatı yoğunluğuna göre ayarlandı, halat gerginliği ve segment aşınması düzenli aralıklarla kontrol edildi. Her blok, kesim tamamlanmadan önce kaldırma deliklerinden anahtarlanmış sapanlarla vince alındı; son kesim hamlesi blok askıya alınmış hâldeyken yapıldı ve blok serbest kaldığı anda kontrollü şekilde indirme alanına taşındı. Böylece hiçbir parça kontrolsüz düşmedi, alttaki hatta yük veya darbe aktarılmadı. Kesim suyu bariyerli havuzlarda toplanıp vakumlu tankerle alındı; çalışma alanında toz oluşumu sulu yöntem sayesinde zaten asgari düzeydeydi.
İş güvenliği tarafında halatlı kesimin kendine özgü riski olan halat kopması senaryosu esas alındı. Halatın muhtemel savrulma düzlemi üzerinde kimsenin bulunmaması için kesim hattı fiziksel bariyer ve saç panellerle kapatıldı, makine operatörü koruma perdesinin arkasından çalıştı. Vinç operasyonları tek bir sinyalcinin yönetiminde, telsiz teyidiyle yürütüldü; kaldırma sırasında blok altında ve yük yolunda personel bulundurulmadı. Tüm ekip yüksekte çalışma ve kaldırma operasyonları eğitimlerine sahipti, her vardiya öncesi çalışma izni ve son dakika risk değerlendirmesi yapıldı.
Söküm, planlanan blok sırasına sadık kalınarak tamamlandı. Kalan yapı yüzeyleri halatlı kesimin doğası gereği düzgün ve çatlaksız çıktı; yeni imalatın bağlanacağı yüzeylerde ilave tesviye ihtiyacı doğmadı. İşletmedeki hat, çalışma boyunca tek bir plansız duruş yaşamadı ve komşu yapı elemanlarında titreşim kaynaklı hiçbir hasar gözlenmedi. Bu vaka, kalın kesitli betonarme sökümlerde titreşim yasağı olan sahalar için halatlı kesimin doğru keşif, blok planı ve vinç koordinasyonuyla birleştiğinde hem hızlı hem de güvenli bir çözüm olduğunu bir kez daha gösterdi. İstanbul gibi altyapısı yoğun ve çalışma pencereleri dar bir şehirde, bu tür işlerin belirleyici unsuru kesim ekipmanı kadar planlama disiplinidir.