Bilecik'te faaliyet gösteren bir seramik üretim tesisinden, sevkiyat ve depolama alanlarındaki beton zeminin yenilenmesi talebiyle çağrıldık. Tesisin yoğun forklift trafiğine maruz kalan iç sahalarında, yıllar içinde genleşme derzleri dolgularını kaybetmiş, derz kenarlarında kırılmalar ve pullanmalar başlamış, bazı akslarda kontrolsüz çatlaklar zemin plakalarını bölmüştü. Forklift tekerleklerinin bozuk derzlerden her geçişte aldığı darbe hem palet yüklerinde titreşim hem de ekipmanda erken aşınma yaratıyordu. İşletmenin talebi netti: derz hatlarının düzgün kesitle yeniden açılması, kontrolsüz çatlakların kesilip disiplin altına alınması ve tüm hatların forklift trafiğine dayanıklı elastik dolgu ile kapatılması.
Sahanın en belirleyici kısıtı üretimin durmamasıydı. Seramik fırınları kesintisiz çalıştığı için tesiste tam kapanma söz konusu değildi; sevkiyat sahası gündüz aktif kullanılıyordu. Bu nedenle işin tamamı gece vardiyasında, sahanın bölge bölge trafiğe kapatılmasıyla planlandı. İkinci kısıt tozdu: seramik üretiminde ortam temizliği ve ürün yüzey kalitesi doğrudan ilişkili olduğundan, kuru kesim tozunun stok sahasına ve üretim hattına taşınması kabul edilemezdi. Üçüncü kısıt ise zeminin altından geçen elektrik ve basınçlı hava hatlarıydı; kesim derinliğinin bu altyapıya yaklaşmaması gerekiyordu.
Keşif aşamasında zemin plaka düzeni çıkarıldı, mevcut derz aralıkları ve derinlikleri ölçüldü, çatlak haritası hazırlandı. Beton kalınlığının bölgelere göre değiştiği, eski derz kesim derinliklerinin ise plaka kalınlığının üçte birinin altında kaldığı tespit edildi; bu, çatlakların derz yerine plaka ortasından ilerlemesinin ana nedenlerinden biriydi. Altyapı güzergahları işletmenin teknik ekibiyle birlikte zemine işaretlendi ve bu hatların üzerinde kesim derinliği sınırlandırıldı. Çalışma sahası gecelik etaplara bölündü; her etabın sabah vardiya başlamadan önce trafiğe açılabilir durumda teslim edilmesi ilke olarak benimsendi.
Uygulamada elmas soketli derz kesme makineleri kullanıldı. Mevcut derz hatları, eski dolgu kalıntıları ve kırık kenarlar alınacak şekilde yaklaşık 10-15 milimetre genişlikte, plaka kalınlığına göre 40-60 milimetre derinlik aralığında yeniden kesildi. Kontrolsüz çatlaklar ise çatlak güzergahı boyunca V veya U kesitle açılarak dolguya hazır hale getirildi. Toz kontrolü için ağırlıklı olarak sulu kesim tercih edildi; kesim suyu ve şerbet, vakumlu toplayıcı ile anında emilerek sahaya yayılması önlendi. Üretim hattına yakın etaplarda ise sanayi tipi vakum bağlantılı kuru kesim yapıldı ve etap çevresi bariyer bantları ile ayrıldı. Kesim sonrası derz kanalları basınçlı hava ile temizlendi, kurutuldu, kenarlar astarlandı ve derinlik ayarı için fitil (backer rod) yerleştirildikten sonra forklift trafiğine uygun, yüksek sertlikte yarı elastik derz dolgusu çekildi. Dolgu üstü, teker geçişinde kenar taşımaması için zemin kotuna göre hafif içbükey bitirildi.
İş güvenliği tarafında gece çalışmasının gerektirdiği ilave önlemler alındı. Çalışma alanları seyyar aydınlatma ile desteklendi, etap sınırları reflektörlü bariyerlerle kapatıldı ve forklift operatörleri ile ortak geçiş noktaları için işaretçi görevlendirildi. Ekip kulak koruyucu, toz maskesi, kesime dayanıklı eldiven ve çelik burunlu ayakkabı ile çalıştı; elektrikli ekipman beslemeleri kaçak akım korumalı panolardan alındı. Sulu kesim yapılan bölgelerde kayma riskine karşı su birikintileri anlık olarak vakumlandı ve etap teslimi öncesi zemin kuru bırakıldı.
İş, planlanan gece vardiyası düzeni bozulmadan, üretime ve sevkiyata hiç ara verdirmeden tamamlandı. Tüm derz hatları düzgün kesitli ve tam dolu şekilde teslim edildi; kontrolsüz çatlaklar disipline edilerek ilerlemesi durduruldu. Teslim sonrası yapılan kontrollü forklift geçiş denemelerinde derz kaynaklı titreşim ve darbe sesinin belirgin biçimde azaldığı işletme yetkilileri tarafından da gözlendi. Dolgu malzemesinin tam kürlenme süresi boyunca etaplar kademeli olarak ağır yüke açıldı ve son etabın açılmasıyla saha eksiksiz devredildi. Bu çalışma, üretimi durdurma lüksü olmayan fabrikalarda zemin kesim ve derz yenileme işlerinin doğru etap planlaması, gece vardiyası düzeni ve etkin toz-su kontrolü ile güvenle yürütülebileceğini gösteren örneklerden biri oldu.