Filiz ekme, sertleşmiş bir beton elemana delik açıp içine kimyasal ankraj harcı enjekte ederek yeni donatıyı mevcut yapıya bağlama işidir. Ankara'da bu işi en çok güçlendirme projelerindeki perde ekiminde, ilave saha betonu ve döşeme birleşimlerinde, asansör kuyusu ilavelerinde, OSTİM ile İvedik Organize Sanayi'deki makine temellerinde yapıyoruz. Dışarıdan beş dakikalık bir delme işlemi gibi durur; işi taşıyan taraf ise delik çapında, ankastre derinliğinde ve deliğin temizliğinde saklıdır.
Yirmi yılı aşkın sahada şunu net gördük: filiz ekiminde yaşanan sıyrılmaların büyük kısmı ürün hatasından değil, delik temizliğinin atlanmasından çıkar. İçinde toz kalmış bir delikte kimyasal betona değil, tozun üstüne yapışır ve çekme testinde ilk o nokta gelir.
Eskişehir'den Ankara'ya: mesafeyi nasıl yönetiyoruz
Açık konuşalım: Ankara'da kalıcı bir adresimiz yok. Eskişehir Odunpazarı'ndaki merkezimizden Ankara'ya yaklaşık 230 km yol yapıyoruz. Ekip, ekipman ve malzeme buradan çıkar, Sivrihisar–Polatlı hattından şehre gireriz. Bu mesafeyi gizlemek ya da "avantaj" diye pazarlamak yerine iş programına yazıyoruz, çünkü sizin takviminizi etkileyen şey tam olarak budur.
Planlı işlerde mesafe sorun çıkarmıyor. Bir gün önceden kartuş adedini, matkap uçlarını, delik fırçalarını, kompresörü, ıslak-kuru vakumu ve Ferroscan'ı hazırlar, sabah erken yola çıkar, aynı gün sahada işe başlarız. Çankaya ve Kızılay yönündeki işlere Ankara trafiğini hesaba katıp mesai başlangıcından önce veya öğleden sonraki bantta gireriz; Polatlı, Sincan ve Etimesgut yönü bize yakın taraftan başladığı için oralarda sabah erken saatte kapıdayız.
Büyük işlerde — OSTİM'de bir üretim tesisinin makine temeli, Çankaya'da güçlendirme kararı çıkmış bir blokta yüzlerce perde filizi — ekibi Ankara'da konaklatır, işi iki üç günlük kesintisiz blok olarak programlarız. Küçük işlerde ise "yarım saatte oradayız" diyemeyiz; aynı bölgedeki birkaç işi tek takvime toplar, size gerçek bir gün veririz.
Filiz ekme sahada adım adım nasıl yapılır
Filiz ekiminde sıralamayı bozmak, işi baştan bozmaktır. İsmak Karot ekibinin uyguladığı akış şu:
- Donatı ve delik çapı: Delik çapı keyfe göre değil, kullanılan kimyasalın üretici onay belgesindeki tabloya göre seçilir. Ürün değişince tablo da değişir, ezberden delmeyiz.
- Delme: Filiz deliklerini kural olarak kırıcı-delici ile açarız. Elmas uçla açılan deliğin cidarı cam gibi düzleşir, kimyasalın kenetlenmesi düşer; karotla açılmış deliğe filiz ekimi ancak ürünün onay belgesi bu duruma özel değer veriyorsa yapılır.
- Ankastre derinlik: Derinlik projede yazan değerdir. Donatının üzerine bant ya da kalemle işaret koyar, deliği o işarete göre kontrol ederiz. Derinlik eksikse çekme kapasitesi de eksiktir ve bu gözle anlaşılmaz.
- Delik temizliği: En kritik ve en çok atlanan adım. Basınçlı hava ile üfleme, delik çapına uygun tel fırça ile fırçalama, tekrar üfleme; bunu en az iki tur döndürürüz. Fırça çapı küçükse cidar temizlenmez, aşınmış fırça değiştirilir.
- Enjeksiyon: Kartuşun ilk atımı, karışım rengi homojenleşene kadar atılır. Harç deliğin dibinden başlanıp tabanca geri çekilerek, hava boşluğu bırakmayacak şekilde basılır; derin deliklerde uzatma hortumu ve tıpa kullanılır.
- Donatının yerleştirilmesi: Donatı yağdan, pastan ve kalıp yağı kalıntısından temiz olmalı. Çevirerek itilir, delik ağzından bir miktar harç taşması beklenir; taşma yoksa dolgu eksik demektir. Tüm adımlar jel süresi içinde biter.
- Bekleme ve test: Jel süresi ile tam kür süresi ayrı şeylerdir, ikisi de beton sıcaklığına bağlıdır. Kür bitmeden donatıya asılmak, bükmek, kaynak yapmak yok. Kontrol teşkilatı isterse belirlediği yükte çekme testi yapar, sonucu tutanağa geçeririz.
Çankaya, Kızılay ve Bakanlıklar hattında çalışma düzeni
Çankaya, Kızılay ve Bakanlıklar hattı Ankara'nın en zor çalışma bandı; sebebi teknik değil, insan. Binanın içinde memur, hasta, öğrenci var. Bu hatta işe başlamadan iki şeyi netleştiririz: giriş prosedürü ve çalışma penceresi.
Kamu binasında ve hastanede kapıdan personel geçmiyorsa 230 km boşa gitmiş demektir. Bu yüzden kimlik bilgilerini, SGK işe giriş belgelerini, iş güvenliği evrakını ve çalışma izni formunu işten günler önce ilgili birime iletiriz. Hastanelerde ayrıca enfeksiyon kontrol biriminin izni ve alanın brandayla ayrılması gerekir; poliklinik saatlerinde kırıcı-delici sesiyle koridora çıkmayız.
Toz konusunda bu hat kuru delme yaptırmaz. Tozsuz delme ucu, delik ağzında toz emiş başlığı ve ıslak-kuru vakumla çalışırız. Klimalı ofis katlarında kimyasalın kokusu geri dönüş menfezinden bütün kata yayılabildiği için ilgili zonun havalandırmasını iş süresince kapattırırız. Okullarda yarıyıl ve yaz tatili, bakanlık binalarında mesai sonrası ve hafta sonu bizim standart penceremiz.
Kızılay çevresinde bir de lojistik var: park yeri, yükleme boşaltma saatleri, dar giriş ve asansör ölçüsü. Keşif fotoğrafında bina girişini ve asansör kapısını da isteme sebebimiz bu.
OSTİM ve İvedik'te makine temeli ve ağır kesit filizleri
OSTİM ve İvedik Organize Sanayi'de gelen talep genelde makine temeli ankrajı, pres ve CNC tezgâhı sabitlemesi, çelik kolon taban plakası, vinç rayı ve konveyör ayağı, mezanin kat ilavesi oluyor. Buradaki fark yükün cinsinde: makine temelinde donatı sadece çekmeye değil, sürekli titreşime de maruz kalır. Statik yük için onay almış bir kimyasal ile dinamik yük altında çalışacak sistem aynı şey değildir; titreşimli ekipman altında üreticinin dinamik yük için onayladığı sistemi kullanır, gerekiyorsa ankastre derinliği artırırız.
Buradaki zemin betonları da kendine özgü: kalın saha betonu, altında hasır çelik, çoğu zaman sökülmüş eski bir makine temelinin kalıntısı. Delik yerini işaretlemeden önce Ferroscan ile tararız; hem donatıya hem de zemindeki eski ankraj demirlerine denk gelmemek için. Bir diğer sorun yağ: yıllarca hidrolik yağı emmiş yüzeyde aderans düşer, o bölgede yüzeyi traşlamak ya da noktayı kaydırmak gerekir.
Üretim durmadan çalışmak istenirse vardiya arasına, akşam saatlerine ya da hafta sonuna programlarız; elektrik yoksa jeneratörle geliriz. İvedik'teki çok katlı iş hanı tipi sanayi bloklarında en sık gelen talep mezanin kat ilavesi için filiz ekimi oluyor.
Ankara'nın yapı stoku filiz kararını nasıl değiştiriyor
Ankara tek tip bir şehir değil; aynı hizmet, ilçeye göre farklı hazırlık istiyor.
- Keçiören, Mamak, Altındağ: Ağırlıklı olarak seksenli ve doksanlı yılların stoku. Beton sınıfı düşük, agrega iri ve dağınık olabiliyor; delerken cidar ufalanır, delik sürekli toz döker, temizlik turunu iki katına çıkarırız. Boşluk çıkan noktalarda elek kovanlı uygulamaya geçmek ya da projeye danışıp derinliği revize etmek gerekir.
- Çankaya ve Yenimahalle: Bir tarafta eski apartman stoku, diğer tarafta yeni ofis blokları. Aynı sokakta iki farklı beton kalitesi çıkabildiği için her blokta ayrı deneme deliği açarız.
- Etimesgut, Sincan, Pursaklar: İki binli yıllardan sonra yapılmış toplu konut ağırlıklı bölgeler. Tünel kalıpla üretilmiş yapılarda perdeler ince, donatı sık; burada Ferroscan taraması tercih değil zorunluluk. Karşı yüzden çıkma ve donatı kesme riski en yüksek yapı tipi budur.
- Gölbaşı ve Polatlı: Gölbaşı'nda müstakil yapı, bahçe istinat duvarı ve teras ilaveleri var; istinat duvarı filizlerinde zeminden gelen nem yüzünden ıslak delikte onaylı ürün gerekiyor. Polatlı'da ise tarımsal tesis, silo ayağı ve soğuk hava deposu işleri ağırlıkta.
Ankara'da kentsel dönüşüm yoğun; ancak bizim işimiz yıkılacak binada değil, güçlendirme kararı çıkmış binada başlıyor. Mevcut çerçeveye ilave perde eklenen projelerde yüzlerce filizi tek programda ekiyoruz.
Taşıyıcı eleman kuralı: projesiz filiz ekmiyoruz
Filiz ekme, doğası gereği çoğu zaman doğrudan taşıyıcı elemana yapılan bir iştir. Bu yüzden değişmez kuralımız burada daha da sert işler: kolon, kiriş ve taşıyıcı perde üzerinde statik proje ya da yapı denetim onayı olmadan çalışmıyoruz. "Bir tanecik", "sadece iki demir" gibi talepleri sahada geri çeviriyoruz.
Nokta yeri, delik çapı, ankastre derinliği, donatı çapı, adet ve ürün sınıfı projeden gelir; biz uygularız, karar vermeyiz. Ferroscan taramasında mevcut donatıya denk gelirsek keyfî kaydırma yapmayız: durumu fotoğraflar, proje müellifine sorar, verilen tolerans içinde kaydırırız. İvedik ve OSTİM'deki mezanin ilavelerinde bu kural en çok tartışılan konu oluyor; cevabımız hep aynı: projeyi getirin, programa alalım.
Ankara filiz ekme fiyatı nasıl belirleniyor
Bu sayfada rakam yazmıyoruz, çünkü görmediğimiz bir işe verilen rakam ya sizi yanıltır ya bizi. Fiyatı belirleyen kalemler şunlar:
- Donatı çapı, ankastre derinliği ve delik adedi: Kimyasal sarfiyatı doğrudan çap ve derinlikten çıkar. Yirmi delik ile sekiz yüz delik aynı hesapla ilerlemez, adet arttıkça birim maliyet düşer.
- Beton sınıfı ve donatı yoğunluğu: Sık donatılı, sert betonda delme süresi ve uç aşınması artar.
- Kat ve erişim: Zemin katta çalışmakla, asansörü dar bir Kızılay ofisinin üst katına ekipman taşımak arasında ciddi fark var.
- Çalışma penceresi: Mesai saatinde mi, gece mi, hafta sonu mu, okul tatilinde mi çalışılacak.
- Toz ve gürültü kontrolü: Hastane ve kamu binası tipi kapalı hacim çalışması, şantiyeden çok daha fazla hazırlık ister.
- Ürün sınıfı ve test: Statik yük için onaylı sistem mi, dinamik veya sismik onaylı sistem mi; ıslak delik şartı var mı; çekme testi kaç noktada isteniyor.
- Saha koşulları: Elektrik, aydınlatma, moloz tahliyesi, alanın boşaltılmış olup olmaması.
- Yol ve konaklama: Eskişehir–Ankara arası 230 km ve çok günlü işlerde konaklama, teklifte ayrı satırdır.
Verdiğimiz tüm fiyatlar KDV hariçtir. Sağlıklı teklif için şunlar yeter: çalışılacak elemanın fotoğrafı ya da kısa videosu, varsa statik proje paftası, donatı çapı ve adedi, kat bilgisi ve işin yapılabileceği saat aralığı. Bu bilgilerle telefonda gerçekçi bir aralık söyler, keşiften sonra kesin teklifi yazılı göndeririz. 0530 030 50 26 numarasından İsmak Karot ekibine ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ankara'ya tek günlük küçük bir iş için geliyor musunuz?
Geliyoruz, ancak randevulu. Eskişehir Odunpazarı'ndaki merkezimizden çıktığımız için "bir saat sonra oradayız" diyemiyoruz. Küçük işleri Ankara'daki diğer işlerle aynı takvime toplayıp size net bir gün ve saat veriyoruz.
Çankaya'daki dairemde kolona filiz ektirmek istiyorum, projesiz yapar mısınız?
Yapmıyoruz. Kolon, kiriş ve taşıyıcı perde üzerinde statik proje ya da yapı denetim onayı olmadan çalışmıyoruz; bu kuralın istisnası yok. Projeniz hazırsa noktaları, çapları ve derinlikleri ona göre uygulayıp işi tutanağa bağlıyoruz.
Ankara'nın kışında soğukta filiz ekimi yapılabilir mi?
Yapılabilir ama şartlı. Ankara'da kış sabahları beton yüzey sıcaklığı ürünün alt sınırının altına düşebiliyor. Kartuşları ısıtılmış kutuda taşır, uygulamadan önce yüzey sıcaklığını ölçeriz; sıcaklık düştükçe kür süresi uzar. Sınırın altındaysa o günü ertelemeyi öneririz.
OSTİM'de makine temeli için hangi kimyasalı kullanıyorsunuz?
Ürünü işin yük tipine göre seçiyoruz. Titreşimli makine altında, üreticinin dinamik yük için onay belgesi verdiği enjeksiyonlu sistemi kullanırız; seçimi ve derinliği proje müellifiyle birlikte netleştiririz.
Filiz ektikten sonra ne zaman beton dökebiliriz?
Tam kür süresi dolmadan donatıya yük binmemeli, kaynak yapılmamalı, donatı bükülmemelidir. Süre ürüne ve beton sıcaklığına göre değişir; işe başlamadan önce o günkü sıcaklığa göre hesaplayıp saat olarak söyleriz.
Delik yerinde mevcut donatıya denk gelirsek ne oluyor?
Denk gelmemek için önce Ferroscan ile tarama yapıyoruz. Buna rağmen özellikle Etimesgut, Sincan ve Pursaklar'daki tünel kalıp perdelerde donatı çok sık olduğu için karşılaşma ihtimali var. Bu durumda deliği zorlamıyor, donatı kesmiyoruz; noktayı fotoğraflayıp proje müellifine iletiyor ve verilen tolerans içinde kaydırıyoruz.
Hastane ve kamu binasında toz çıkmadan çalışabilir misiniz?
Kızılay ve Bakanlıklar hattındaki binalarda standardımız zaten bu. Tozsuz delme ucu, delik ağzında toz emiş başlığı ve ıslak-kuru vakumla çalışıyor, delik temizliğinde tozu üflemek yerine çekiyoruz. Alanı brandayla ayırıp temiz teslim ediyor, gürültülü adımları mesai saatleri dışına alıyoruz.
